Jakie knoty do świec sojowych: rodzaje, tabela doboru i test palenia

Jak dobrać knot do świecy sojowej: różnice między seriami ECO, CD, TCR i knotami drewnianymi, tabela rozmiarów według średnicy naczynia oraz prosty test palenia, który mówi, czy knot jest za mały, czy za duży.

Aktualizacja: 3 września 20265 min czytania

Knot to najbardziej niedoceniany element świecy. Ten sam wosk i ten sam olejek z knotem o jeden rozmiar za małym dadzą tunel i słaby zapach, a o jeden za dużym: kopcenie, grzyb na końcówce i przegrzane szkło. Dobór knota nie da się zrobić z tabeli w stu procentach, ale tabela pozwala zacząć testy od właściwego miejsca.

Rodzaje knotów do świec sojowych

Seria	Budowa	Jak się pali w soi	Uwagi
ECO	bawełna pleciona z papierowymi włóknami, bez rdzenia	stabilny płomień, mało sadzy, lekko się zagina	najczęstszy wybór do wosków sojowych
CD (Stabilo)	bawełna pleciona z papierowym oplotem	mocny płomień, duża tafla, dobrze radzi sobie z olejkiem	dobry przy 9-10% olejku i barwnikach
TCR	bawełna z papierem, wersja zbliżona do CD	równy, nieco spokojniejszy niż CD	popularny w europejskich sklepach
LX	płaski, pleciony	lepszy w parafinie, w soi bywa za słaby	raczej do mieszanek parafinowo-sojowych
HTP	bawełna z papierowymi włóknami, sztywny	mocny, dobry w gęstszych woskach	rzadziej dostępny w Polsce
Drewniany	cienka deska z drewna, często podwójna	trzaska, płaski szeroki płomień	trudny w doborze, wymaga świetnego wosku

Tabela doboru knota do średnicy naczynia

Wartości dla czystego wosku sojowego do pojemników bez olejku. Olejek 8-10% lub barwnik: rozważ rozmiar w górę.
Średnica naczynia	ECO	CD	TCR	Uwagi
45-55 mm	ECO 4-6	CD 6-8	TCR 15/9-18/10	tealight, mini słoiczki
55-65 mm	ECO 8-10	CD 10-12	TCR 18/10-21/12	słoiki 120-180 ml
65-75 mm	ECO 10-12	CD 12-14	TCR 21/12-24/14	słoiki 212-250 ml
75-85 mm	ECO 12-14	CD 16-18	TCR 24/14-27/16	słoiki 300-400 ml
85-100 mm	ECO 14-16	CD 20-22	TCR 30/18	często lepiej 2 knoty
100-130 mm	2 × ECO 8-10	2 × CD 10-12	2 × TCR 21/12	knoty ok. 1/3 średnicy od środka

Co wpływa na dobór knota poza średnicą

Olejek zapachowy. Im więcej olejku, tym większy knot. Olejki ciężkie (wanilia, drzewne, gourmand) obciążają knot bardziej niż lekkie cytrusowe.
Barwnik. Każdy barwnik nieco zatyka knot. Świece intensywnie barwione potrzebują rozmiaru w górę.
Rodzaj wosku. Mieszanki sojowo-kokosowe topią się łatwiej i wymagają mniejszego knota niż czysta soja. Wosk sojowy do form jest twardszy i potrzebuje większego.
Wysokość naczynia. W wysokich, wąskich naczyniach płomień na dole dostaje mniej tlenu. Czasem trzeba zejść o rozmiar w dół, żeby nie kopcił, albo wybrać niższe naczynie.
Kształt naczynia. Naczynie zwężające się ku górze wymaga knota dobranego do najszerszego miejsca.

Test palenia: jak sprawdzić, czy knot pasuje

Zrób 2-3 świece z tego samego wosku i olejku, różniące się tylko rozmiarem knota. Po 14 dniach dojrzewania zapal je jednocześnie i obserwuj przez 3-4 godziny, zapisując co godzinę, co się dzieje.

Objaw	Diagnoza
Po 3-4 h tafla nie dochodzi do ścianek, zostaje pierścień wosku	knot za mały: rozmiar w górę
Tafla pełna po 2-3 h, głębokość ok. 1 cm, płomień 2-3 cm, spokojny	knot dobry
Tafla pełna po godzinie, głębokość ponad 1,5 cm, płomień wysoki, tańczy	knot za duży: rozmiar w dół
Grzyb (kulka węgla) na końcówce, czarny dym	za duży knot lub za dużo olejku
Płomień malutki, świeca gaśnie, wosk zalewa knot	za mały knot albo knot się zapadł (klej, zły montaż)
Szkło gorące nie do dotknięcia poniżej tafli	za duży knot dla tego naczynia

Knoty drewniane w świecach sojowych

Drewniany knot daje piękny efekt trzaskającego kominka, ale jest trudniejszy. W czystym wosku sojowym często gaśnie, bo wosk nie dociera dość szybko do wąskiej deski. Najlepiej działa w mieszankach sojowo-kokosowych, przy szerokości knota dobranej do naczynia (zwykle 12-16 mm dla słoika 70-80 mm) i przy dokładnym przycięciu do 3-4 mm przed każdym paleniem. Jeśli dopiero zaczynasz, opanuj najpierw knoty bawełniane.

Dwa i trzy knoty

Naczynie o średnicy powyżej 90-100 mm rzadko da się dobrze poprowadzić jednym knotem: albo tafla nie dochodzi do brzegu, albo płomień jest tak duży, że przegrzewa szkło. Dwa knoty ustaw symetrycznie, każdy w połowie odległości między środkiem a ścianką. Do trzech knotów użyj układu trójkąta. Każdy z knotów dobierz jak dla naczynia o średnicy równej połowie prawdziwej.

Montaż knota

Podstawkę przyklej dokładnie na środku dna naklejką do knotów lub kroplą kleju termicznego. Zwykły klej i taśma dwustronna puszczają w cieple.
Wyprostuj knot i napnij go lekko w centrowniku, żeby był idealnie pionowy.
Po zalaniu sprawdź, czy się nie przesunął. Krzywy knot to nierówna tafla i przegrzana jedna ścianka.
Po zastygnięciu przytnij do 5-6 mm. Przed każdym kolejnym paleniem przycinaj ponownie.

Pozostałe proporcje (olejek, barwnik, poziom zalania) znajdziesz w ściądze proporcji dla wosku sojowego.

Najczęstsze pytania

Jaki knot do świecy sojowej w słoiku 200 ml?

Typowy słoik 200-250 ml ma średnicę 65-75 mm. Punkt wyjścia to ECO 10-12 lub CD 12-14. Przy 8-10% olejku zacznij od większego rozmiaru z pary i sprawdź testem palenia.

Dlaczego knot w świecy sojowej gaśnie?

Najczęściej dlatego, że jest za mały w stosunku do naczynia i tonie w roztopionym wosku. Inne przyczyny: za długi knot, który się zagina, za dużo olejku lub barwnika, oraz zbyt wysokie i wąskie naczynie, w którym płomieniowi brakuje tlenu.

Czy knoty do parafiny nadają się do soi?

Nie zawsze. Wosk sojowy jest gęstszy i wymaga mocniejszych knotów: serie ECO, CD i TCR są projektowane pod wosk roślinny. Knoty LX i cienkie plecione często okazują się w soi za słabe.

Czy da się dobrać knot bez testu palenia?

Tabela daje trafny wybór w większości przypadków, ale każda kombinacja wosku, olejku i naczynia zachowuje się nieco inaczej. Test palenia z dwoma sąsiednimi rozmiarami zajmuje jedno popołudnie i oszczędza wiele nieudanych partii.

Chcesz wiedzieć więcej?

Kompletny Przewodnik Wavemade po Tworzeniu Świec

9 rozdziałów, sprawdzone przepisy i techniki rozwiązywania problemów - wszystko w jednym miejscu, z natychmiastowym dostępem po zakupie.

Zobacz przewodnik

Czytaj dalej

Podstawy

Wavemade